Etxetik alde egiteko asmotan?

Ez da harritzekoa 18 edo 20 urte bete artean, gazteek gurasoen etxetik alde egiteko asmorik ez izatea, hala ere ilea zuritzen ari zaien gazte asko oraindik ere gurasoekin bizi da, egoera hau askatasunez aukeratu ez badute ere. Izatez, oraingoan ere bizi dugun egoera ekonomiko negatiboari leporatu behar diogu hau hala gertatzea, gutxi gorabehera egonkorra den lana lortzeko zailtasunaz eta etxebizitzek merkatuan duten prezio handiaz bereizten baita egoera hau (eta es dut es gauza berririk esaten).

Berriki egindako inkesta soziologikoek aditzera eman dutenez, aipaturiko arrazoi ekonomikoak ez baleude, hots, gazteek behar adinako dirusarrerak izango balituzte, gazteen %56k gurasoen etxetik alde egingo luke, berezki (ez da harritzekoa) adin handikoek.

Aipaturiko baldintza ekonomikoak alde batera utzita (eta halanolako etsimenez), gaur egungo gazteok, nolabait esateko, gustora bizi gara gurasoekin. Hau bi arrasoietan oinarritzen da: batetik, familia barruan, orain dela urte batzuk gazteak zirenek izan zituztenak baino erosotasun eta askatasun handiagoak ditugu, eta bestetik, gure gizartean aldaketa sozio-kulturalak gertatu dira: prestakuntza aldia luzatu egin da, bizi-maila handitu egin da, emakumearen, gizonaren eta guraso eta seme-alaben arteko harremanetan gertatzen ari diren atengabeko gizarte-paperen aldaketa, eta abar.

Etxebizitza eskuratzea hiritarren zati batentzat eskura ez dagoen arazoa bihurtzen denean, aginte publikoek etxebizitza eskuratzea erraztu duten neurriak hartzea pentsatu beharko dute, horretarako konpententziak dituen edozein instantzia administratiboetan mota desberdinetako neurriak hartuz. Neurri hauek etxebizitzen gaineko espekulazioa saihestera zuzendutako neurriak nahiz etxebizitza eskuratzearen razionalizazioa ahalbidetuko duen informazioa eskaintzera zuzendutako neurriak izango dira. Azken hau da liburuska honek lortu nahi duen helburua.

Etxebizitza bat erostea edo alokatzea eskaintza eta eskaintza eta eskariearen legeek erregulatzen duten higiezinen merkatu konplexu batean barne hartu behar dira. Zenbat ekimenen ondoriozko etxebizitzek osatzen dute eskaintza, temainari, banakerari, ekipamenduari, antzinatasunari, egoerari, eta abarri dagokienez ezaugarri desberdinez hornitutako etxebizitzek alegia, eta bertan zuzenean edo zeharka bitartekari, administrazio, politika eta interes oso konplexuak biltzen dira. Aldagarri guzti hauen eragina desberdina da denbora eta espazioan, eta gazteek osatutako becerro multzoan garrantzi desberdinekoa.

Ekimen moduari dagokionez, hau bi modutan azal daite. Batetik, ekimen publikoa dugu, hoetan Administrazioak berak zuzenean (laguntzen, zergarinketen edo bestelako neurrien bitartez), edo zeharka (iharduketa fiskal eta finantzarioen bitartez), sustatzen du etxebizitzen eraikuntza. Bestetik, ekimen pribatua, etxebizitzen merkatuari loturik agertzen dena, oro har, populazioaren beharrizanei baino gehiago higiezinen eragiketaren errentagarritasun ekonomikoari erantzuten dion eskaintza zabala bilduz. Hori dela eta, kaudimengabeziaren ondorioz, bide konbentzionalen bitartez etxebizitza eskuratu ezin duten gizarteko talde desberdinek etxebizitza lortzeko duten bide bakarra eskaintza publikoa gertatzen da.

Bi modalitate hauen tarteko metodo bat kooperatiba dugu, zeina ekimen pribatua izan arren, kolegiatua den, interes bera duten pertsonek (etxebizitzren beharra) osatzen baitute.

Etxebizitza eraiki zen garaia eta okupazio moduak badu, neurri txiki edo handi batean, higiezinen eskaitzan eraginik. Honela bada, higiezinek eraiki ziren garaiko beharrizanei erantzuten diete, maiz zenbait hamarkadaren buruan berriro erabiltzeko desegokiak izanik. Adibidez, hogeitamarreko hamarkadako etxebizitza batek ez zuen beti bainurik, behar bezalako aireztapenik, eta abarrik. Ondorioz, higiezin eraiki berriek presio handiagoa jasaten dute, prezio txikiagoa duten bigarren erabilpeneko etxebizitzek ordea, erabiltzaile berriei egokitzeko gastu osagarriak sortzen dituzte.